Herinrichting van de gemeenschappelijke badkamer WZC Mariaburcht Dentergem

Badkamer Mariaburcht Dentergem, een ‘warm bad’ voor bewoners

Wat was de uitdaging?

In de gemeenschappelijke badkamer kunnen bewoners een bad nemen. Vaak worden ze met een liftsysteem in het bad getild waar ze ook veilig vastzitten. Bij de start van het project is de gemeenschappelijke badkamer een ruimte met weinig privacy  waar regelmatig mensen van de verzorging binnen en buiten lopen. Er staan zaken die je daar niet verwacht, zoals een microgolfoven en een bed. Er staan ook zaken die niet veel gebruikt worden, zoals de lavabo. De ruimte is niet aantrekkelijk, voelt rommelig en koel aan, en straalt geen ontspanning uit. Het doel is de creatie van een ruimte waar zowel lichaamsverzorging als geestelijk welbevinden centraal staan zodat de bewoner er kan genieten van een rustig verwenmoment.

Aanpak

De herinrichting van de badkamer kadert in een ruimer project waarbij in diverse woonzorgcentra van Curando ruimtes worden aangepakt. Voorafgaand aan elk afzonderlijk project was er interdisciplinair overleg met de overkoepelende partners.  Voor dit concrete project werd samengewerkt met de werkgroep Mariaburcht Dentergem.

Omschrijving en situering van de ruimte

OPEN RUIMTE

Uitdaging: In de ruimte loopt geregeld een zorgverlener binnen. De ruimte is niet gecompartimenteerd waardoor de bewoner in het bad of elders in de ruimte geen privacy of geborgenheid ervaart.

Oplossing: Gordijnen bieden privacy en schermen het bad op een zachte manier af van de rest van de ruimte. Zo wordt wie in bad zit niet gestoord als er iemand binnenkomt in de badkamer. Ook rond de douche komen er gordijnen. Door op verschillende plaatsen gordijnen te voorzien, kun je flexibel compartimenteren. De compartimentering is heel belangrijk: je kunt de ruimte open of juist knus maken, naargelang welke gordijnen je openlaat of dichtschuift.

De gordijnen brengen, door compartimentering en kleur, sfeer in de ruimte: ze vormen een kleine ingreep die noch duur, noch technisch complex is, maar toch een grote impact heeft.

Om de privacy nog verder te garanderen, komt er aanvullend op de gordijnen ook een groen/rood licht dat aangeeft of de ruimte vrij of bezet is.

TOESTELLEN EN MEUBILAIR

Uitdaging: Een aantal oneigenlijke elementen leiden de aandacht af van het doel; het verwenmoment voor de bewoner.

In de ruimte staat een microgolfoven. Daarin worden washandjes gewarmd om de bewoners (niet enkel in de badkamer, ook in de kamers) mee te wassen.

Oplossing: De microgolfoven wordt verplaatst naar een meer logische plek, buiten de badkamer.

—

Uitdaging: In de badkamer staat een (zorg)bed. Hoewel dit als een oneigenlijk element ervaren wordt, blijkt het bed noodzakelijk. Een onrustige bewoner heeft nood aan een moment van rust en gewenning in de ruimte vooraleer te kunnen genieten van het baden. Aangezien het hier slechts een persoon betreft, wordt nagegaan of het bed kan worden binnengereden telkens wanneer deze bewoner van de ruimte gebruik maakt. Het probleem het bestaande bed (dat in de kamer gemonteerd werd) te breed is om naar buiten gereden te worden.
Het verbreden van de deuropening is een te grote ingreep.

Oplossing: Er wordt nagegaan of een zorgbed kan worden gevonden of gemaakt dat smaller is, en voldoende veilig. Er wordt nagegaan of dit een opklapbed kan zijn, geïntegreerd in een kast. Op die manier kan de kast worden buitengereden en neemt die minder plaats in de ruimte waar hij geplaatst wordt. (Opberg)ruimte is immers een groot probleem in elk woonzorgcentrum. Aan de kastdeuren kunnen eventueel haakjes bevestigd worden zodat de kast ook de functie van kapstok kan vervullen.

Bijkomend voordeel van deze oplossing: het bed kan ook voor andere bewoners gebruikt worden in andere ruimtes. Een bewoner die niet rechtop kan zitten kan vanuit het bed bijvoorbeeld genieten van de polyvalente ruimte of een overdekt terras. Als het bed/de kast niet in gebruik is, kan hij ook dienst doen als scheidingswand in een andere ruimte.

—

Uitdaging: De wastafel neemt plaats in, maar wordt bijna niet gebruikt.

Oplossing: Er zal een kaptafel rond gemaakt worden waar men na het gebruik van het bad nog wat het haar kan kammen, make-up kan opdoen… De integratie van een lavabo heeft zo meer zin: de toevoeging helpt om het ontspanningsmoment langer te laten duren en vollediger te maken. Terwijl de haren gekamd worden, nagels verzorgd worden … beleeft de bewoner ten volle het verwenmoment en stijgt het gevoel van eigenwaarde. Bij de was- en kaptafel wordt ook extra opbergruimte voorzien door de installatie van een kastenmeubel met daarin ruimte uitgespaard voor een vuilnisbak en een verrolbaar opbergmeubel met opbergmandjes. Aan de kast zijn haakjes om kledingstukken aan op te hangen. Rond de wastafel komt een opbergtafel/spiegel. De spiegel heeft grote lampen zoals in een make-upstudio. Achter de omranding van de spiegel kun je technische zaken verbergen.

—

Uitdaging: Er is nood aan een afzetvlak voor producten en kledij.

Oplossing: Er komt een verrolbaar badkamerrek waar verzorgingsproducten op geplaatst worden en aan de kant van de deur komt er tegen de muur een wegklapbaar tafeltje om kledij op te leggen.

—

Uitdaging: De badkamer voelt aan als een functionele, steriele ruimte. De sfeer is kil en doet denken aan een ziekenhuis, terwijl men meer in de richting van wellness wil evolueren.

Oplossing: Aan het bad komt een doorlopend schap; een lange, voldoende brede lat waarop iets (zeeppompje, palntje, geurstokjes …) kan geplaatst worden en waar met haakjes iets (handdoeken, kledij…) kan aan opgehangen worden. Zo’n aankleding bevordert het huiselijk gevoel en de badbeleving. Er kan op het schap ook ruimte voorzien worden voor het plaatsen van een tablet (met waterdichte hoes) waarop de badende bewoner een film kan bekijken, muziek kan beluisteren …

In deze bestaande situatie is de tablet een toevoeging, bij nieuwbouw kan ook geopteerd worden voor een in de muur geïntegreerd scherm.

Hoger in de ruimte kan een extra spiegel geplaatst worden met een ronde vorm. De medewerkers van Curando merken op dat het voor de bewoners verontrustend kan zijn als ze in de spiegel iemand van de verzorging opmerken die de ruimte binnenkomt. Bewoners mogen ook zichzelf niet zien als dit verwarring of angst veroorzaakt. De holistische aanpak met een open dialoog tussen de vertegenwoordigers van de verschillende expertises (zorg, vormgeving) leidt tot doordachte keuzes.  De spiegel moet klein zijn, en voldoende hoog gepositioneerd om zonder nadelen perspectief en gezelligheid te geven aan de badruimte.

MATERIALEN, VORM, KLEUR EN LICHT (‘SFEERMAKERS’)

Uitdaging: De huidige tegels zijn niet praktisch in onderhoud.

Oplossing: Voor de toekomst zijn keramische antisliptegels (bv. Mosa) een betere optie.

—

Uitdaging: Nood aan privacy en een minder ‘ijle’ ruimte

Oplossing : Gordijnen compartimenteren en brengen zachtheid en kleur in de ruimte. Ze hebben een zachtgroene kleur (delicate green) die aansluit bij de kleuren van vaste elementen in de ruimte, zoals de wand- en vloertegels. Ze zijn water- en schimmelbestendig, maar toch esthetisch.

—

Uitdaging: De muur voor het bad oogt kaal en is niet aangenaam om naar te kijken.

Oplossing: Er komt een MDF schilderijplank over de lengte van de muur met daarin een ledstrip verwerkt die zacht, warmwit licht geeft. Op de plank kunnen decoratieve elementen geplaatst worden die verwijzen naar het badritueel en relaxatie: geurstokjes, een zeeppompje, en schilderij of foto die inspeelt op het thema van water, ontspanning, warmte …

De plank is afgerond voor een zachte vorm. Nadat de optie van een samenspel van verschillende kortere planken werd overwogen, werd gekozen voor één muurbrede plank ; een strakke lijn in een kleur die aansluit bij de muurtegels. Zo zorgen we voor een basis van eenvoud. De plank kan dan warm aangekleed worden met de zaken die erop geplaatst worden.

—

Uitdaging: De ruimte voelt onpersoonlijk aan en het bad oogt technisch – alles verwijst naar  functionaliteit.

Oplossing: om van het baden een badritueel te maken dat even mag duren, wordt op de plank ook een (grotere) tablet geplaatst waarop persoonsgerichte muziek en beelden (eigen foto’s, een favoriet filmpje, een natuurfilm …) kunnen afgespeeld worden. De bewoner zou ook kunnen kiezen uit een drietal handdoekkleuren en een aantal geuren voor de verzorgingsproducten. Van een onpersoonlijke badkamer wordt de ruimte zo een meer gepersonaliseerde comfortkamer.

—

Uitdaging: in de ruimte moeten ook een aantal technische gegevens raadpleegbaar zijn, zoals een gebruiksaanwijzing voor het bad. Die zaken nemen de sfeer van het badritueel weg.

Oplossing: handleidingen kunnen bevesigd worden aan de achterzijde van schilderijen en kaders die op de plank staan. Zo staan ze uit het zicht, maar blijven ze consulteerbaar voor de verzorger.

—

Uitdaging: De ruimte (waarin veel aandacht gaat naar de functionele witte badkuip) heeft nood aan een frisse uitstraling die tegelijkertijd zacht, sfeervol en uitnodigend is.

Oplossing: Weloverwogen keuze van kleur en materiaal. De omranding van de spiegel bij de kaptafel is in rubberwood; dat oogt natuurlijk en fris. De kast en het blad bij de kaptafel worden in het wit uitgevoerd voor voldoende contrast. Rond de spiegel zijn grote ronde lampen wat zorgt voor het tikje glamour dat de bewoner kan associëren met verwennerij.
Het uitklapbaar tafeltje heeft afgeronde hoeken voor een vriendelijke aanblik en verwijst zo naar de afgeronde schilderijplank.